از سخنان امام زین العابدین علیه السلام

حقیقت عمر

ای مردم! پرهیزکاری خدای کنید و بدانید که به سوی او باز می گردید و هرکس آن چه کردار نیک و بد کرد، برابر خود یابد؛ هرچند خوش تر آن دارد که میان او و آن کردار بد در قیامت فاصله ای بسیار دور باشد... وای بر تو ای آدمی زاده ی غافل! که از تو غافل نباشند. به راستی که مرگ شتابنده ترین چیزها به سوی توست و به درستی که هم اینک شتابان به سویت روی آورده و تو را می جوید و نزدیک است که تو را در رباید. آن گاه به یک لحظه عمرت به سر آمده و فرشته ی جان ستان جانت را گرفته باشد و تنها به گورت رفته باشی و جانت به کالبد تو بازگردد و بی خواست تو، دو فرشته ی نکیر و منکرت بر سرت درآیند تا از تو بازپرسی کنند و به سختی به آزمونت گیرند.

غافلان دل بسته

ای مردم! از گناهان و نافرمانی ها که خدایتان از آن ها نهی کرده و در کتاب راست گفتار و بیانِ گویای خود، شما را از آن ها پرهیز داده، برحذر باشید. دل خود را آکنده از ترس خدا کنید و آن چه را خداوند در بازگشت شما به نزد خود، از پاداش نیک وعده ی حتم داده، به یاد آرید. همان گونه که آن چه را از کیفر سختش که قاطعانه شما را از آن بیم داده، به یاد می آورید... از غافلانن دلبسته به شکوفایی زندگی دنیا نباشید؛ آنان که بر زشت کاری های خود نیرنگ ها بازند.

کالای بی بهای دنی

ای مؤمنان! مباد طاغوتیان و پیروان آنان که شیفتگان دنیایند و دل در گرو آن نهاده اند، راه شما را بزنند. آنان که خود فریب خورده ی دنیایند و بدان کالای پوسیده و خس و خاشاک که فردا نابود می شود، روی دارند. از آن چه از دنیا، خداوند از آن برحذر داشته، بپرهیزید و بدان چه شما را بدان بی رغبت خواسته، بی رغبتی ورزید.

فرجام نافرمانی خدا

پس زنهار! زنهار! پیش از پشیمانی و افسوس و رفتن بدان سرای به پیشگاه خداوند و ایستادن در برابر او. به خدا سوگند! هرگز هیچ مردمی از آبشخور نا فرمانی خدا جز به سوی عذاب او روانه نشدند وهرگز مردمی، دنیا را بر آخرت ترجیح ندادند، مگر آن که سرانجامشان سیاه و سرنوشت شان تباه شد.

دنیا، دارِ قرار نیست

بدانچه در این دنیاست چونان کسی که آن را دارِ قرار و خانه ی پایدار شمرده، تکیه نکنید. به خدا سوگند! هر آنچه در این دنیاست، خود برای شما دلیل بر ضدّ آن باشد، از آرایش هایش گرفته تا گردش روزگارش و دگرگونی و انقلابش و عبرت هایش و بازی گوشی هایش با دوستدارانش. به راستی، دنیا گمنامِ فرو دست را بر فراز کشاند و نامدار فرا دست را زیر دست نشاند و فردا مردمانی را به دوزخ براند. پس در همین نکته برای هوشیارِ دل آگاه، عبرتی و آزمایشی و موجب بازدارنده ای است.

صاحبان معرفت

شناخت خدا و عمل به طاعت او جز دو همزاد هم آغوش نیستند. پس هرکه خدا را بشناسد، از او بترسد و ین بیم، اورا بر عمل به فرمانبرداری از خدا وا دارد و صاحبان معرفت و پیروانشان کسانی هستند که خدا را شناختند و هر کرداری را از بَهرِ او کردند و به او دل بستند و خداوند فرماید: «از میان بندگان خدا تنها دانشوران از او خوف و خشیت دارند.»

توشه ی آخرت

ای بندگان خدا! بدانید که برای مشرکان ترازویی نمی نهند و نامه ی اعمالی نمی گشایند، بلکه بی حساب و به صورت گروهی راهی دوزخ شوند و ترازو نهادن ها و نامه های اعمال برای مسلمانان است. پس ای بندگان خدا! از خدا بپرهیزید و بدانید که خدای تعالی، دل بستگی به شکوفایی و دل ربایی دنیا را از هیچ یک از دوستداران خود خوش ندارد و آنان را به دنیا و شکوفایی نقد و ظاهر خرّمش تشویق نکرده و به راستی دنیا را خلق کرده و مردم آن را آفریده است تا آنان را بیازماید تا کدام برای آخرت خود، کرداری خوب تر دارند؟

روز رستاخیز

ای آدمی زاده! بدان که فراسوی این بازپرسی، روز رستاخیز است که بزرگ تر و هراس انگیزتر و دردناک تر است. خدا در آن روز، پیشینیان و پسینیان را گرد آورد. روزی که در صور بِدَمَند و گورها زیر و زبر شود؛ این است روز رستاخیز. آن روز است که در آن از لغزش هم در نگذرند و از کسی به جای مجازات، تاوان نپذیرند و از احدی معذرت نشنوند و کسی را در آن، امکان توبه ای فراروی نباشد و جز پاداش خوش کرداری و سزای بدکاری چیزی در میان نیست.

پرسش های آخرتی

هان! نخستین چیزی که از تو وا پرسند، از پروردگار توست که او را می پرستیدی و پیامبری که برایت فرستاده شد و دینی که بدان گرویده بودی و کتابی که می خواندی و امامی که از او پیروی می کردی و این که عمرت را در چه کار تمام کردی و مالت را از کجا درآوردی و به چه راه خرج کردی. پس احتیاط کن و مواظب خود باش و پیش از امتحان و پرسش و آزمون، پاسخ را آماده دار. اگر مؤمنی آگاه به دین خویش و پیروی راستین و دوستدار اولیای خدا باشی، خداوند حجت خود را به تو تلقین فرماید و زبانت را به پاسخی درست گویا فرماید و جوابی نیکو دهی و بهشت و خرسندی خدا را مژده یابی و فرشتگانت به مهربانی و خرّمی پذیره آیند. اگر چنین نباشی، زبانت از تردید به لکنت افتد و دلیلت درهم شکند و از پاسخ وامانی و به دوزخی بودن خبرت دهند و گماشتگان عذاب با سفره ای آماده از گدازه ی جوشان و لهیب دوزخ پذیرایت گردند.